NPB swoją działalność rozpoczyna w roku 45 wieku ubiegłego, tak naprawdę zaraz po zakończeniu działań wojennych. Na samym początku jednak funkcjonuje inaczej niż obecnie, jest bankiem państwowym, nad którym nadzór sprawuje minister skarbu. Sytuacja ta miejsce ma aż do lat osiemdziesiątych gdzie bank ten zajmował się działalnością, która powierzona jest obecnie bankom komercyjnym – był on oprócz tego monopolistą jeśli chodzi o emisję pieniądza i papierów wartościowych. Po upadku komunizmu z NBP wydziela się banki regionalne i komercyjne, które ulegają prywatyzacji, NBP natomiast na model krajów zachodnich przejmuje rolę banku centralnego i zajmuje się od tego czasu polityką monetarną w państwie oraz emitowaniem pieniądza.